BLIŻEJ SACRUM, BLIŻEJ CZŁOWIEKA - malarstwo i rzeźba XVIII – XX w. ze zbiorów własnych

PLAKAT

 

 

Czym jest sacrum w sztuce?

Władysław Stróżewski (filozof, teoretyk sztuki) w swoich rozważaniach o możliwości doświadczania, „uchwycenia fenomenu sacrum w dziele czy poprzez dzieło sztuki”, wskazuje m.in. na jego wartości artystyczne i estetyczne; dzięki nim , „ w mniej lub bardziej wyraźnej intuicji przybliżamy się do sacrum”. Jednak nie do samej istoty tego fenomenu; „sacrum, jeśli w dziele sztuki istotnie doszło do jego uobecnienia, fascynuje bardziej niż czyste piękno, a zarazem jest bardziej odległe, transcendentne, wzniosłe niż wszelka estetyczna wzniosłość. Jest tajemnicze (…) tajemniczością, która dana jest jako nieprzenikniona, nie do odgadnięcia”. W każdym razie nie do odczytania na poziomie „faktów rzeczywistych”, a jedynie poprzez symbol. We współczesnej kulturze (i sztuce) jednak, wobec ewidentnego „kryzysu zmysłu transcendencji”, w powszechnym odbiorze nie rozumiemy już bogatej symboliki religijnej ukrytej w dawnych kultowych  obrazach czy rzeźbach. One same, jako eksponaty muzealne, zostały pozbawione swej pierwotnej funkcji – obiektów kultu i naturalnego dla siebie środowiska – sakralnej przestrzeni kościoła czy kaplicy.

      Wystawa prezentuje zabytki rzeźby i malarstwa sakralnego, jakie znalazły się w zbiorach zabrzańskiego Muzeum (wcześniej Städtisches  Heimatmuseum). Pośród nielicznych obiektów dawnej sztuki snycerskiej, pochodzących z prowincjonalnych warsztatów, zwraca uwagę – klasą wykonania i walorem precyzyjnej snycerki – figura  św. Jana Nepomucena. Autor rzeźby – Jan Mass (zw. też  Solskim) to wybitny snycerz  1.połowy XVIII w., działający  w Bytomiu, ale i w Małopolsce. Ciekawym obiektem dawnego malarstwa sakralnego (sztuki cechowej) jest  „Biczowanie Chrystusa” z XVIII w., a także „Koronacja Matki Boskiej” z ok.1800 roku. Te dzieła  tradycyjnie wiązane są z wyposażeniem zabrzańskiego drewnianego kościoła p.w.św. Andrzeja Apostoła (1546 – 1865); podobnie jak eksponowane na wystawie drzwi i  żelazna skarbona. Specyficznym dla lokalnej  (i regionalnej) tradycji  sakralnej, bardzo oryginalnym  obiektem kultu domowego były (od początku XIX wieku) żeliwne odlewy Królewskich Pruskich Odlewni  Żeliwa  (Gliwice, Berlin, Sayn), np. Leonharda Poscha  „Ostatnia Wieczerza” (wg Leonarda da Vinci) czy „Złożenie do grobu”, produkowanych  seryjnie i nabywanych jako „święte obrazki” do powieszenia w domach. Wśród  przedstawień  popularnych na Śląsku świętych wyróżnia się niezwykły  wizerunek patronki górników (i dobrej śmierci) -  „Św.Barbara” według A.Dürera, kopia wykonana przez nieznanego artystę ok.1900 roku.

    

Liczba gości na stronie: 2354469
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle