Eksponat grudnia 2015

Roman Starak, Dzień Górnika, 1968 r., linoryt, wym. 32,5 cm x 37,5 cm, nr inw. MZ/Sz/111          

Autorem prezentowanej grafiki jest prof. Roman Starak (ur. 25.03.1929 r. w Tarnopolu), absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Grafiki w Katowicach (1951–1956); dyplom uzyskał w pracowni Grafiki Warsztatowej u prof. Aleksandra Raka, w latach 1958–2000 był pedagogiem w katowickiej Filii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, następnie w Instytucie Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie, Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie (2005–2009), Śląskiej Wyższej Szkole Informatyczno-Medycznej w Chorzowie (2009–2013). Obecnie jest pedagogiem w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach. Tytuł profesora sztuk plastycznych uzyskał w 1997 r. Od 1945 r. mieszkaniec Zabrza. Współzałożyciel oraz wieloletni członek „Grupy Zabrze 56” (późniejsza „Grupa Zabrze”) oraz członek ZPAP okręgu gliwicko-zabrzańskiego, od 1956 r. bierze czynny udział we wszystkich wystawach. Jest laureatem wielu nagród i odznaczeń (m.in.: Nagrody Prezydenta Miasta Zabrze w dziedzinie kultury w 2009 r. i w 2012 r., Zespołowego Złotego Medalu na XII Międzynarodowym Salonie Sztuki w Paryżu w 1971 r., Złotej Odznaki „Zasłużonemu w rozwoju województwa katowickiego” w 1973 r., Złotego Krzyża Zasługi w 1978 r., Medalu Komisji Edukacji Narodowej w 1999 r., Krzyża Orderu Odrodzenia Polski w 2003 r., Pamiątkowego Medalu Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w 1999 r.

Artysta uprawia grafikę warsztatową, najciekawsze rezultaty i mistrzowski styl osiągnął w technice druku wypukłego, a zwłaszcza w linorycie. Dominującym tematem prac jest przemysłowy pejzaż Górnego Śląska, z blokowiskami, konstrukcjami przemysłowymi, kominami i hałdami kopalń, sprowadzonymi do uporządkowanych form pionów i poziomów przecinanych płaszczyznami, które stają się zgeometryzowanym i zindustrializowanym światem. Uproszczoną wizję śląskiego krajobrazu, artysta nazywany Mistrzem Czerni i Bieli wyraża jedynie tymi dwoma kolorami, stanowiącymi jeden ton przez co staje się symbolem oddającym kolor „Czarnego Śląska” i podkreśla surowość i realizm śląskiego pejzażu i tak można odczytać prace artysty, które poprzez zawiłość form wydają się abstrakcyjne, ale schemat geometrycznego porządku linii i płaszczyzn sprowadza je do realistycznego spojrzenia samego artysty, który jest szczególnie wrażliwy na piękno śląskiego pejzażu.

Prezentowana grafika pt. „Dzień Górnika” jest najstarszym zakupem, jakie Muzeum Miejskie w Zabrzu dokonało u artysty (w 1968 r.). Jest to jedna z nielicznych, w twórczości artysty, kompozycja figuralna. Bardzo uproszczona, przedstawia scenę teatru, na której stoi grupa śpiewających górników z solistą, ubranych w górnicze galowe stroje. Po prawej stronie, siedzi akompaniator, przygrywający na fortepianie. Poniżej sceny, rozciąga się pas czerni, z zaznaczonymi w uproszczonej formie białymi konturami zarysów głów widzów na widowni. Nad głowami górników, widnieje napis z bardzo uproszczonym liternictwem: „4.XII. DZIEŃ GÓRNIKA”. Schematycznie potraktowane postaci i formy z zestawieniem podstawowych barw bieli i czerni – jakimi posługuje się artysta, wymownie podkreśla realizm i poruszający moment uczczenia Dnia Górnika.

Iwona Wróblewska

 

 

      



Liczba gości na stronie: 2398441
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle