Eksponat kwietnia 2012

Honorowa Odznaka Plebiscytowa MZ-1183/H

W marcu 1921 roku, na mocy postanowień traktatu wersalskiego, kończącego I wojnę światową, na Górnym Śląsku odbył się plebiscyt. Mieszkańcy wytyczonego na pokojowej konferencji obszaru mieli się wypowiedzieć, czy życzą sobie przyłączenia do Polski, czy do Niemiec. W przygotowaniach do plebiscytu wzięło udział wiele osób, zarówno ze strony polskiej, jak i niemieckiej. Za pomoc w organizacji oraz bezpośredni udział w akcji agitacyjnej zostali oni uhonorowani przez przyznanie różnych odznaczeń okolicznościowych. Jednym z bardziej znanych odznaczeń niemieckich była odznaka Śląskiego Orła. Natomiast Polski Komisariat Plebiscytowy dla Górnego Śląska w Bytomiu, ustanowił Honorową Odznakę Plebiscytową, zwaną również Honorowym Krzyżem Plebiscytowym". Nadawana była za dzielność i wierną służbę ojczyźnie ku pamięci przebytych znojów około połączenia prastarej ziemicy śląskiej z najjaśniejszą Rzeczypospolitą Polską"



Odznaka była wykonana z metalu oksydowanego, bita z kontrą. Wymiary odznaki 36x36 mm. Ma formę równoramiennego krzyża, którego ramiona zakończone są motywem meandra. W środku krzyża scenka przedstawiająca walkę polskiego robotnika z pruskim orłem. W tle górnośląski krajobraz przemysłowy. U dołu napis "Górny Śląsk 1920" i śląski orzeł. Odznaka wykonywana była w dwóch wersjach – z krajobrazem w tle i bez niego. Istniały też trzy wersje mocowania – na wstążkę, na agrafę i na słupek z nakrętka. Do dziś projektant i wytwórnia odznaki były nieznane. Udało mi się jednak ustalić, że była ona bita w znanej sosnowieckiej firmie grawerskiej Galmet Sosnowiec (wcześniej znanej jako Fabryka Wyrobów Metalowych Goldberg i Kucyński w Sosnowcu). Do odznaki nadawano dyplom, o wymiarach 280x360 mm.

Zbigniew Gołasz



Liczba gości na stronie: 2400069
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle