Eksponat kwietnia 2013

Odznaka 22 Kompanii Zaopatrywania 2 Grupy Artylerii MZ-11694/H

Dział Historii Muzeum Miejskiego w Zabrzu posiada w swych zbiorach kolekcję dotyczącą Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, liczącą blisko dwa tysiące eksponatów. W tym liczne odznaki i oznaki. Jednymi z bardziej interesujących są odznaki 22 Kompanii Zaopatrywania 2 Grupy Artylerii. Inspiracja projektu odznaki  była jednocześnie banalna i niezwykła, a wzięła się z jednej z sympatyczniejszych historii żołnierskich , jakie wydarzyły się w skądinąd strasznych latach II wojny światowej. Otóż, przebywający na Środkowym Wschodzie polscy żołnierze, zakupili za kilka konserw od irańskiego chłopca niedźwiadka syryjskiego, którego ten znalazł w okolicach Hamadanu. Ochrzcili go imieniem Wojtek. Żołnierze szybko zaprzyjaźnili się ze zwierzęciem . Niedźwiadek nie umiał jeszcze jeść i żołnierze karmili go rozcieńczonym skondensowanym mlekiem z butelki po wódce i skręconego ze szmat smoczka. Ponoć z tej to przyczyny Wojtkowi na zawsze pozostało upodobanie do napojów z takiej butelki. Generalnie był jednak miłośnikiem piwa, którym częstowano go w nagrodę. W nawiązaniu do tych upodobań, w ubiegłym roku jeden z brytyjskich browarów wprowadził nawet na rynek piwo, nazwane na cześć misia jego imieniem. Na jego etykiecie widnieje odznaka 22 kompanii.

Odznaka ażurowa, jednoczęściowa, wykonana z białego, oksydowanego metalu, w kształcie kierownicy. Na niej niedźwiedź niosący w  łapach pocisk artyleryjski. Odznaka noszona była na patkach kołnierzowych w kolorze bordowym z zieloną wypustką. Mocowana na nakrętkę sześciokątną. Średnica oznaki 20,5 mm.

Odznaka 22 Kompanii Zaopatrywania 2 Grupy Artylerii MZ-11694/H

Wojtek został oficjalnie wciągnięty do stanu ewidencyjnego 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii. Niedźwiedź, w randze szeregowca, otrzymał własną książeczkę wojskową oraz żołd w postaci owoców, słodkich syropów, marmolady, miodu oraz piwa. Zwierzę wykorzystywano do celów transportowych. Wojtek był również towarzyszem zabaw. Żołnierze próbowali  z nim swych sił w walkach zapaśniczych. Miś przeszedł z nimi cały szlak bojowy: z Iranu przez Irak, Syrię, Palestynę, Egipt do Włoch, a jego legenda rosła. W opowieściach o Wojtku jest również taka, jak to podczas działań pod Monte Cassino niedźwiedź pomagał w noszeniu ciężkich skrzyń z amunicją artyleryjską i nigdy nie zdarzyło mu się żadnej upuścić. Od tamtej pory symbolem 22 Kompanii stał się właśnie niedźwiedź z pociskiem w łapach. Po wojnie 22 Kompania, jako część 2 Korpusu Polskiego została przetransportowana do Glasgow w Szkocji, a razem z nią Wojtek. Kompania stacjonowała w Winfield Park . Miejscowe Towarzystwo Polsko-Szkockie mianowało Wojtka swoim członkiem. Po demobilizacji jednostki, zapadła decyzja o oddaniu niedźwiedzia do ogrodu zoologicznego w Edynburgu. Dyrektor zoo zgodził się zaopiekować Wojtkiem i nie oddać go nikomu bez zgody dowódcy kompanii majora Antoniego Chełkowskiego. 15 listopada 1947 roku był dniem rozstania z Wojtkiem. Później żołnierze, już w cywilu, wielokrotnie odwiedzali go i nie bacząc na obawy pracowników zoo przekraczali ogrodzenie. Miś ożywiał się, słysząc słowa wypowiadane w języku polskim. Wojtek zakończył życie 2 grudniu 1963 r., mając 22 lata. O jego śmierci poinformowały wszystkie brytyjskie stacje radiowe. W wieku dojrzałym ważył blisko 500 funtów (ok. 250 kg) i mierzył ponad 6 stóp (ponad 180 cm).

Historia Wojtka i jego przyjaźni z polskimi żołnierzami budziła zainteresowanie mediów. Telewizja BBC w programie dla dzieci Blue Peter nadawała reportaże o niedźwiedziu. Postać ta znana  jest również brytyjskiemu księciu Karolowi. Anegdota głosi, że gdy zwiedzał muzeum w Londynie i zatrzymał się przy rzeźbie Wojtka, zaczęto mu opowiadać jego historię, ale książę przerwał, mówiąc, że zarówno on i jego obydwaj synowie znają dobrze tę opowieść  z programów radiowych i opowiadań. W 2011 roku w kooperacji BBC i TVP powstał film pt. "The bear that went to war" ("O niedźwiedziu co poszedł na wojnę”), zrealizowany na podstawie książki Wiesława Lasockiego „Niedźwiedź Wojtek, polski bohater wojenny” .

 

Zbigniew Gołasz

 

Liczba gości na stronie: 2455566
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle