Eksponat lipca 2016

Plan Zabrza „Shell Stadtkarte Nr. 40 Hindenburg” MZ-10846/H

Wraz z rozwojem motoryzacji w okresie międzywojennym, koncerny naftowe zaczęły wydawać mapy drogowe i plany miast. Wśród tych koncernów był również holendersko-brytyjski „Shell”. W zbiorach Muzeum Miejskiego w Zabrzu znajduje się plan Śródmieścia ówczesnego Hindenburga wydany w serii planów miast pod numerem 40: „Shell Stadtkarte Nr. 40 Hindenburg” w 1933 bądź na początku 1934 roku. W kierunku zachodnim plan obejmuje tereny po obecną ul. J. Piłsudskiego (Michaelstr.), północnym – po ul. M. Skłodowskiej-Curie (Hilgerstr.), na wschodzie po ul. Końcową (Kattowitzerstr.), na południu po ul. J. Matejki (Burchardistr.).

plan03

A ponieważ jego wydawcą był koncern paliwowy, to na planie zaznaczono pięć stacji benzynowych związanych z „Shellem”, istniejących w ówczesnym Zabrzu. Znajdowały się one przy: placu Dworcowym (Bahnhofsplatz) – na przedłużeniu wyjścia z tunelu pod torami kolejowymi, ul. św. Urbana (Urbanstr.) – w pobliżu skrzyżowania z ulicą ks. P. Pośpiecha, ul. K. Pułaskiego (Wallstr.) – na posesji nr 9, ul. Wolności 120 i ul. Wolności 234 (Kronprinzenstr.).

Oprócz stacji na planie zaznaczono obiekty godne obejrzenia: 1. Hotel „Admirals-Palast”; 2. Wydziały hutnicze „Huty Donnersmarck”; 3. Park Hutniczy „Huty Donnersmarck”; 4. Pomnik mieszkańców powiatu zabrskiego poległych w I wojnie światowej (ilustracja zamieszczona na okładce planu); 5. Ratusz (przy obecnej ul. K. Miarki); 6. Kościół pw. św. Józefa; 7. Łaźnię Miejską; 8. Gmach Urzędu Miejskiego; 9. Park Steinhoffa znajdujący się poza planem (obecny Park im. rotmistrza W. Pileckiego).

plan041

Wydawnictwo ma charakter cienkiego, składanego folderu. Wydrukowano w nim krótki opis Zabrza uzupełniony siedmioma rysunkami przedstawiającymi: ujście Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej, hotel „Admiralspalast”, gmach magistratu przy ul. Powstańców Śląskich, widok ul. 3 Maja, fragment kopalni „Królowa Luiza”, kościół p.w. św. Józefa, zakłady „Borsigwerk” w Biskupicach. Dodatkowo, stronę tytułową ozdobiono rysunkiem przedstawiającym ww. pomnik.

plan021

Na kolejnej ze stron pokazano kilka obiektów godnych obejrzenia w bliższej i dalszej okolicy Zabrza. Znalazły się wśród nich: ruiny zamku w Toszku, nowy kościół w Ostropie (dzielnicy Gliwic), drewniany kościół w Bytomiu (przeniesiony tam w 1901 roku z Mikulczyc), pałac w Łabędach (dzielnicy Gliwic), rynek z ratuszem, figurą Matki Boskiej i kościołem dominikanów w Raciborzu, ratusz w Koźlu. Resztę miejsca w folderze zajęły reklamy „Shella” i jego wydawnictw.

Piotr Hnatyszyn

Liczba gości na stronie: 2401299
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle