Eksponat listopada 2011

Skarbonka MZ 3746/K



Jednym z ostatnich nabytków Działu Kultury Muzeum Miejskiego w Zabrzu jest metalowa skarbonka w kształcie stojącego prostopadłościanu o półkolistych krawędziach, zwieńczonego czterospadowym daszkiem zakończonym mocno spłaszczoną półkulą. Skarbonka osadzona jest na wyniosłej, kwadratowej podstawie wspartej na czterech nóżkach. Na spodzie podstawy znajduje się klapka zamykana na zamek z kluczykiem. Na frontowej ścianie prostopadłościanu wygrawerowano w 5 wierszach następującą inskrypcję: "Kath. Meister u. / Gesellenverein / St. Anna / Zabrze Süd / Gew. von Gebr. / Kunisch". (Katolickie Towarzystwo Mistrzów i Czeladników [przy parafii] św. Anny Zabrze Południe Podarowana przez braci Kunisch).



Nad tą inskrypcją, w daszku wykonano poziomy otwór wlotowy, przez który wrzucano do skarbonki pieniądze. Skarbonka wysoka jest na 21,5 cm, a u podstawy jej szerokość wynosi 13,1 cm.
Bracia Josef i Paul Kunisch byli blacharzami. Jako pierwszy, pojawił się w Zabrzu młodszy z nich Paul, urodzony 10 lipca 1889 roku. Książka adresowa Zabrza z 1910 roku wymienia go jako mieszkańca domu przy ówczesnej Kaiser Wilhelmstrasse 24 (obecnie ul. Buchenwaldczyków). Od 1909 roku był już mistrzem blacharskim. W wydanej dwa lata później kolejnej książce adresowej Zabrza wymienieni są już obaj bracia. Paul pod tym samym adresem co dwa lata wcześniej. Josef zaś, urodzony 2 kwietnia 1888 roku, mieszkał w tym czasie przy Solgerstrasse 2 (ul. B. Różańskiego). Mistrzem został dopiero w 1919 roku. W 1914 roku warsztat blacharski braci Kunisch znajdował się przy Gartenstrasse 22 (ul. H. Sienkiewicza). Po I wojnie światowej prowadzili osobne warsztaty. W 1938 roku Josef Kunisch mieszkał przy Kronprinzenstrasse 147 (ul. Wolności), zaś Paul wraz z synem Ernstem (również mistrzem blacharskim) mieszkał i prowadził warsztat przy Glückaufstrasse 14 (ul. Szczęść Boże).



Fakt, iż bracia razem wymienieni są w Zabrzu dopiero w 1912 roku, pozwala stwierdzić, że skarbonkę tę wykonali nie wcześniej niż w tymże 1912, a nie później niż w 1914 roku (w lutym 1915 roku Zabrze przechrzczono na Hindenburg). Kiedy powstało Katolickie Towarzystwo Mistrzów i Czeladników przy parafii św. Anny, nie wiemy. W 1910 roku lokalem, w którym spotykali się członkowie towarzystwa był "Hotel zum Schwarzen Adler" przy Dorotheenstrasse 24. W 1914 roku urzędowali w restauracji "Haase-Spezialausschank" Johanna Rodewalda przy Dorotheenstrasse 14.

Piotr Hnatyszyn



Liczba gości na stronie: 2401296
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle