Eksponat lutego 2016

Skrzynia Cechu Cukierników w Zabrzu MZ-6/H

Przed pierwszą wojną światową zabrzańscy cukiernicy należeli do Przymusowego Cechu Cukierników (Konditoren-Zwangs Innung) obejmującego swym zasięgiem Katowice, Królewską Hutę, Gliwice, Mysłowice, Bytom, Zabrze i Tarnowskie Góry. Po podziale Górnego Śląska między Polskę i Niemcy w 1922 roku, cukiernicy zabrzańscy pozostali bez cechu. Nowy cech „Konditoren-Innung” powstał dopiero w latach 30. wieku, a pod koniec kwietnia 1936 roku doczekał się skrzyni, w której miały być przetrzymywane jego dokumenty. Wykonał ją mieszkający w tym czasie w Zabrzu rzeźbiarz Siegmund Meyer (Meier). Urodził się on 19 lipca 1876 roku w Norymberdze, zmarł 24 grudnia 1964 roku w Lohr am Main. W Zabrzu pozostała po nim m.in. figura św. Andrzeja na fontannie przy kościele pw. św. Andrzeja, jeden z ołtarzy w kościele pw. św. Józefa oraz relief z Górą Oliwną w kościele pw. św. Anny.

6.1

Skrzynia o wysokości 50 cm i długości 74 cm wykonana została z drewna. Jej podstawa wspiera się na sześciu nóżkach ozdobionych rzeźbionymi trójliściami. Na podstawie wspiera się główna część skrzyni, posiadająca dwuskrzydłowe, rzeźbione drzwiczki. Ich centralną płycinę zdobią płaskorzeźby. Na drzwiczkach z lewej strony przedstawiony jest cukiernik trzymający w ręku tarczę herbową z godłem w kształcie piramidalnego tortu. Nad płaskorzeźbą umieszczono napis „Anno”. Na drzwiczkach z prawej strony przedstawiono rolnika trzymającego w ramionach snopek zboża, a nad płaskorzeźbą umieszczono datę „1936”. Wokół obu płaskorzeźb znajdują się dekoracje inspirowane rybim pęcherzem, czworoliście, rozetki oraz stylizowane wici roślinne. W drzwiczkach zamontowany jest zamek do zamykania skrzyni. Wieko skrzyni, zamocowane na stałe, nawiązuje do gzymsu. Po obu bokach skrzyni przymocowano drewniane uchwyty zakończone wolutami.

Na wewnętrznych stronach drzwiczek wyryto cytaty. Z lewej strony wyryto cytat z utworu renesansowego poety niemieckiego Hansa Sachsa (1494-1576), który to fragment znajduje się również w libretcie opery Richarda Wagnera „Śpiewacy norymberscy”.

DSC-0001

Z prawej strony wyryto z kolei słowa Adolfa Hitlera, o tym, że kto kocha swój naród, dowodzi tej miłości poprzez złożenie ofiary na jej rzecz.

skrzynia ov

Jak widać na powyższej fotografii archiwalnej, skrzynia nie zachowała się do naszych czasów w oryginalnym stanie. Pierwotnie w dolnej części wieka znajdowała się nazwa cechu „Konditoren-Innung Hindenburg-Oberschl.” Na blacie wieka znajdowała się ponadto rzeźba przedstawiająca orła trzymającego w szponach koło ze swastyką. Rozpostarte skrzydła orła wspierały się na tarczach herbowych: z lewej z godłem rzemiosła, z prawej – z herbem Zabrza. Komplet ze skrzynią stanowił świecznik na dwie świece widoczny na fotografii z lewej strony. Skrzynia trafiła do zbiorów muzeum przed 1945 rokiem. Nazwę cechu oraz rzeźbę z wieka usunięto juz w okresie powojennym.

 Piotr Hnatyszyn



Liczba gości na stronie: 2510932
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle