Eksponat maja 2008

KOCIOŁ FRANCUSKIEJ KUCHNI POLOWEJ Z OKRESU PLEBISCYTU NA GÓRNYM ŚLASKU (Nr inw. MZ-4981/H)


Po zakończeniu I wojny światowej zwycięskie mocarstwa uznały, że na Górnym Śląsku przeprowadzony ma zostać plebiscyt, w którym mieszkańcy opowiedzą się za przynależnością państwową regionu. Granice Górnośląskiego Obszaru Plebiscytowego określał artykuł 88. traktatu wersalskiego. Władzę na Górnym Śląsku sprawowała od 11 lutego 1920 r. Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa, w skład której wchodzili przedstawiciele Francji, Wielkiej Brytanii oraz Włoch. Dla zagwarantowania bezpieczeństwa, na Górny Śląsk przybyły oddziały włoskie, francuskie i brytyjskie, których liczebność wahała się od 13 - 22 tysięcy żołnierzy. Materialnym świadectwem ich pobytu jest kocioł francuskiej kuchni polowej, wykonany z emaliowanej na niebiesko blachy. Kocioł posiada dosyć ciekawą historię. Otrzymał go od koszarujących w szkole w Gaszowicach koło Rybnika żołnierzy francuskich, Leopold Langer - organizator i uczestnik III Powstania Śląskiego w powiecie rybnickim. Wykorzystywany był przez 10 kompanię 3 batalionu 5 Pułku Powstańczego (rybnickiego), pod dowództwem Franciszka Marszolika z Radlina, m. in. w trakcie walk pod Górą św. Anny. Po zakończeniu powstania kocioł został własnością Leopolda Langera. Wykorzystywali go w okresie międzywojennym byli powstańcy między innymi przy organizacji Trzeciomajowych biwaków. Tuż przed wybuchem II wojny światowej, ukryto w nim literaturę z biblioteki Towarzystwa "Eleusis" oraz dokumenty dotyczące polskich działaczy i organizacji, po czym zakopano pod fundamentem domu Leopolda Langera. W dniu 1 września, podczas rewizji przeprowadzonej przez hitlerowców, zabrano jedną część kotła z podwoziem. Część zakopaną Niemcy odkryli podczas kolejnej rewizji w dniu 3 września. Część ukrytej zawartości skonfiskowano, resztę zniszczono. Kocioł Niemcy zostawili. Do zbiorów Działu Historii Muzeum Miejskiego w Zabrzu przekazał go Leonard Langer, syn Leopolda, w 1982 roku.

Zbigniew Gołasz

Liczba gości na stronie: 2726066
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle