Eksponat maja 2009

Fotografia pamiątkowa
numer inwentarzowy MZ/3389/K, papier fotograficzny, tekturka


Fotografie, będące formą pamięci, bywają nazywane "zwierciadłami czasu". Ich magiczna zdolność utrwalania przeszłości wzbogaca naszą wiedzę i pozwala umiejscowić fragment historii w szerszym kontekście.
Do tej kategorii zabytków możemy zaliczyć przechowywane w Dziale Kultury unikatowe zdjęcie, będące rodzajem pamiątki, z budowy kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rokitnicy, dla odchodzącego z parafii proboszcza.
Fotografia złożona jest z czterech samodzielnych zdjęć, które następnie zakomponowane zostały w jedną całość. Największe z nich, umieszczone centralnie u góry, przedstawia widok ogólny (w ujęciu od północnego wschodu) budynku kościoła oraz plebani. W jego prawym górnym narożniku, w owalu dodano zdjęcie księdza prałata Ernsta Langego, w okresie od 1 grudnia 1908 do 30 listopada 1913 roku, piastującego urząd kuratusa, a następnie od 1 grudnia 1913 do 30 września 1920 roku pierwszego proboszcza tutejszej parafii. Poniżej, centralnie w poziomym owalu umieszczono niemieckojęzyczny tekst podziękowań "Naszemu odchodzącemu, wysoko szanowanemu duszpasterzowi z wdzięczności składane życzenia od niemieckojęzycznych parafian gminy Rokitnica". U dołu, po lewej stronie umieszczono zaś zdjęcie ołtarza głównego poświęconego Sercu Jezusowemu. Po przeciwległej stronie znalazło się zdjęcie ołtarza bocznego poświęconego Matce Boskiej. Pomiędzy zdjęciami obu ołtarzy dodano, zdjęcie drewnianego masywnego krucyfiksu.
Prezentowane zdjęcie stanowi swoisty, skrócony opis ikonograficzny początków parafii pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rokitnicy. Stosowny dokument w sprawie ustanowienia nowej parafii wydał ówczesny arcybiskup wrocławski Georg Kopp, argumentując swe postanowienie słowami "Ze względu na 7 kilometrową odległość do najbliższego kościoła, jak również na powstanie w Rokitnicy dużego Powiatowego Domu Inwalidów i budowę osiedla robotniczego przez hrabiego Ballestrema, powołuję w Rokitnicy, w powiecie bytomskim, nową kurację kościelną…"i. Jej ustanowienie nastąpiło 1 kwietnia 1907 roku. Nową parafię wydzielono z dotychczasowych parafii w Miechowicach oraz w Wieszowej. Powołany wkrótce po tej dacie (1 października 1906 roku) na stanowisko kuratusa ksiądz Joseph Matulla rozpoczął energiczne działania. Za jego to sprawą 10 stycznia 1907 roku zakupiona została 3- hektarowa działka pod budowę kościoła, plebanii oraz cmentarza. Względy zdrowotne zadecydowały, że po ponad rocznym pobycie ksiądz Matulla zmuszony został opuścił Rokitnicę. Na jego miejsce 1 grudnia 1908 roku powołano księdza Ernsta Langego. Za jego posługi, w sierpniu 1910 roku oddano do użytku, mieszczącą 22 pokoje plebanię. Środki na jej budowę pozyskano od: kopalni "Castellengo", Wyższego Urzędu Górniczego z Wrocławia, z hipotek i kasy oszczędności z Bytomia oraz ze zbiórek parafian oraz funduszy własnych księdza Langego. Łączny koszt budowy plebani wyniósł 63,079 marek.
Wkrótce po tym przystąpiono do prac wokół wzniesienia samego kościoła. Prace budowlane poprzedziło położenie i poświęcenie 15 października 1911 roku kamienia węgielnego, uroczystościom tym przewodniczył ksiądz dziekan Emanuel Buchwald z Bytomia. Wykonanie projektu architektonicznego kościoła powierzono królewskiemu radcy budowlanemu profesorowi Ernstowi Kühnowi z Drezna. Poszczególne prace budowlane prowadziły firmy z Drezna, Karbia oraz Miechowic. Łączny koszt budowy kościoła wyniósł ponad 200 tysięcy marek. Po roku budowy, 17 listopada 1912 roku budynek kościoła został ukończony i poświęcony. Świątynię wzniesiono jako bazylikę trójnawową z dominującą po stronie wschodniej wieżą oraz zamykającą prezbiterium od strony zachodniej półkolistą absydą. Świątynia swym stylem nawiązywała do późnego eklektyzmu, z zapożyczeniem pewnych secesyjnych elementów zdobniczych.
Ze względu na brak funduszy wyposażenie wnętrza świątyni rozłożone zostało na kolejne lata. Odsłonięcie uwiecznionego na omawianej fotografii ołtarza głównego poświęconego Sercu Jezusowemu miało miejsce 1 listopada 1913 roku i zbiegło się w czasie z podniesieniem dotychczasowej kuracji rokitnickiej do rangi samodzielnej parafii. Autorem, wykonanej z drewna lipowego, a następnie polichromowanej grupy figur ołtarzowych oraz snycerskich detali, był rzeźbiarz Georg Schreiner z Regensburga. Centralne miejsce kompozycji zajmuje postać Chrystusa, u którego stóp klęczy górnik. Całość dopełniają rzeźby przedstawiające przekrój społeczeństwa: dzieci, kobiety, starców oraz chorych. Mensę ołtarzową z drewna dębowego wykonał zaś Maciej Beule z Bytomia. Całkowity koszt prac zamknął się kwotą 16 tysięcy marek.
Ostatecznie parafia erygowana została 1 grudnia 1913 roku, a jej pierwszym proboszczem został dotychczasowy ksiądz kuratus Ernst Lange.
28 października 1923 kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa został konsekrowany przez kardynała Adolfa Bertrama. Podczas uroczystości w ołtarzu głównym zostały złożone relikwie świętego Maurycego oraz świętej Urszuli.
Przedstawiona powyżej fotografia formatu Cabinet wykonana została pod koniec 1920 roku w atelier "Germania", mieszczącym się w Beuthen O./S. przy Bahnhofstr. 30.
Jej właścicielem był fotograf Georg Müller. Dane zakładu fotograficznego umieszczone zostały na awersie i rewersie tekturki, na którą naklejono zdjęcie.

Urszula Wieczorek



i Na podstawie Amts-Blatt der Königlichen Regierung zu Oppeln, Stück 17, z 26.04.1907 r., tłumaczenie za Z. Pierszalik, Dawne dzieje Rokitnicy, cz. 2., s.19.

Liczba gości na stronie: 2400019
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle