Eksponat marca 2015

 Legitymacja harcerska Związku Harcerstwa Polskiego, Inspektorat Okręgu Górnego Śląska MZ 1000/H

legitymacja

Mimo, że pierwsze drużyny skautowe na Górnym Śląsku zawiązały się już w 1913 roku, to za datę powstania harcerstwa na tym terenie uważa się rok 1920. Wybuch I wojny światowej w 1914 roku przerwał bowiem funkcjonowanie tych początkujących grup, a dopiero praca nad przeprowadzeniem plebiscytu, będącego konsekwencją Wielkiej Wojny i mającego zdecydować o przynależności państwowej Górnego Śląska, spowodowała ożywienie na polu działalności różnych polskich organizacji. W lutym 1920 roku powstał Polski Komisariat Plebiscytowy w Bytomiu, zaś przy jego Wydziale Wychowania Fizycznego utworzono sekcję harcerską. Jednak rozwój tego ruchu spowodowało dopiero przysłanie do Bytomia Miłosza Sołtysa, który też wkrótce objął szefostwo sekcji, następnie zaś stanął na czele powstałego 30 lipca 1920 roku Inspektoratu Harcerskiego Okręgu Górnego Śląska. Sekcja harcerska przy Polskim Komisariacie Plebiscytowym istnieć miała jednak nadal i stanowiła łącznik między nim a Inspektoratem, zależnym bezpośrednio od Wydziału Plebiscytowego przy Naczelnictwie ZHP w Warszawie. Praca w ramach utworzonej organizacji podzielona została na dwie sekcje: męską i żeńską. Praca sekcji męskiej opierała się na okręgach terytorialnych, które odpowiadały mniej więcej terytorium ówczesnych powiatów, na czele z instruktorami powiatowymi. Z kolei wobec dużej liczby instruktorek, sekcja żeńska nie wymagała takiej centralizacji i skupiła się na pracy w poszczególnych drużynach w terenie. Sam Sołtys uważał, że charakter działań Inspektoratu jest plebiscytowy, a po przeprowadzeniu głosowania większość napływowej siły instruktorskiej opuści Górny Śląsk. Niemniej jednak, prócz pracy mającej związek z krzewieniem polskości wśród samych harcerzy oraz miejscowej ludności, nacisk kładziono również na działalność typowo harcerską, a przede wszystkim szkolenia lokalnych instruktorów.

legitymacja środek

Prezentowana legitymacja wystawiona została dla Anieli Włoczkówny (choć osoba wypisująca jej dane osobowe jako nazwisko druhny podała „Włochówna”), członkini I Żeńskiej Drużyny Harcerskiej im. św. Salomei w Sośnicy, działającej w ramach sekcji żeńskiej Inspektoratu Harcerskiego Okręgu Górnego Śląska. Dlatego też na pierwszej jej stronie widnieje odręczny podpis Inspektora Okręgowego Miłosza Sołtysa, oraz szefowej sekcji żeńskiej, jego żony, Jadwigi. Pierwotnie oba podpisy opatrzone były również stemplem, dziś już niestety wyblakłym i niemal niewidocznym. Samą legitymację wydrukowano na kremowym, dość sztywnym kartonie, który po złożeniu na pół stworzył cztery jej strony. Aniela Włoczkówna wstąpiła do drużyny im. św. Salomei w Sośnicy w dniu
1 sierpnia 1920 roku czyli zaraz na samym początku istnienia grupy. Oficjalną datą jej założenia jest bowiem 27 lipca. Na dzień 1 grudnia drużyna liczyła już
56 członkiń, a drużynową była Janina Tumińska. Legitymacja wystawiona dla Anieli Włoczkówny nosi numer 47. Na trzeciej stronie dokumentu widnieje spis uiszczanych przez nią składek, natomiast na ostatniej stronie wydrukowany został tekst harcerskiego „Przyrzeczenia” oraz dziesięć „Praw harcerskich”.
U dołu odciśnięto zaś stempel drużyny.

legitymacja przyrzeczenie

Legitymacja ta trafiła do zbiorów Muzeum Miejskiego jeszcze w latach 70. XX wieku jako dar Stanisława Pietrka z Mikulczyc, syna Ludwika i Albiny Pietrek, działaczy Związku Polaków w Niemczech.

                                                                                                                             Aleksandra Korol-Chudy

Liczba gości na stronie: 2398445
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle