Eksponat marca 2020

Odznaka i legitymacje do odznaki pamiątkowej „Frontu Pomorskiego” – MZ-12707/H, MZ-1841/H, MZ-12161/H

 W zeszłym miesiącu obchodziliśmy setną rocznicę zaślubin Polski z morzem. Było to możliwe dzięki decyzjom podjętym na konferencji pokojowej po zakończeniu I wojny światowej. Kończący konferencję Traktat Wersalski w artykule 87 stwierdzał, iż Polsce przyznano m.in. część byłych Prus Królewskich zwanych także Prusami Zachodnimi wraz z niewielkim dostępem do morza. W celu przyłączenia tych ziem do Polski, utworzono Front Pomorski pod dowództwem gen. Józefa Hallera. Front sformowano 19 października 1919 roku, w jego skład wchodziły: 11 Dywizja Piechoty (2 Dywizja Strzelców Polskich), 15 Dywizja Piechoty (2 Dywizja Strzelców Wielkopolskich), 16 Dywizja Piechoty (Dywizja Strzelców Pomorskich), V Brygada Jazdy, IV Grupa Lotnicza, Grupa gen. Stanisława Pruszyńskiego.

17 stycznia 1920 roku po godz. 8 rano wojska polskie przekroczyły dotychczasową granicę z Niemcami i zaczęły zajmować przyznane Polsce tereny. Pod Lipnem doszło do starcia zbrojnego z oddziałem wojsk niemieckich, w którym poległ plut. Gerhard Pająkowski, jedyna ofiara śmiertelna tej operacji. Do starcia doszło przypadkowo, w wyniku nieporozumienia co do godziny przejęcia terenu. W dniach 18–19 stycznia przejęto Toruń, 20 stycznia – Bydgoszcz, a 23 stycznia – Grudziądz. 10 lutego 1920 roku wojska polskie dotarły do Bałtyku i w Pucku odbyły się symboliczne zaślubiny Polski z morzem. Front Pomorski działał jeszcze przez ponad dwa miesiące, rozwiązano go 23 marca.

  odznaka

„Osobom, oddziałom i instytucjom, które brały czynny udział w objęciu Pomorza, w czasie przygotowawczym w roku 1919 oraz w czasie wmarszu Wojsk Polskich pod dowództwem gen. broni Józefa Hallera, w roku 1920 do 25 marca włącznie” przysługiwało prawo noszenia odznaki honorowej „Frontu Pomorskiego”. Jednoczęściową odznakę, o wymiarach 50x31 mm, stanowi orzeł trzymający w szponach tarczę z Gryfem Pomorskim na tle morza z płynącym żaglowcem. Nad orłem rok 1920, na tarczy daty 19.I. u dołu i 10.II. u góry. Odznakę zatwierdzono w Dzienniku Rozkazów Wojskowych Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 39 poz. 382 z 10 grudnia 1925 roku. Była ona mocowana na śrubie, wykonano ją w zakładzie Adama Nogalskiego w Warszawie.

                                     1841 A1841 R

Do odznaki nadawana była dwustronna legitymacja z wizerunkiem odznaki, kolejnym numerem jej nadania oraz z imieniem i nazwiskiem odznaczonego na awersie i informacją, komu odznaka przysługiwała na rewersie.

                                     12161 A12161 R

Oprócz zwykłej odznaki honorowej „FRONTU POMORSKIEGO” przyznawana była w późniejszym okresie odznaka honorowa „FRONTU POMORSKIEGO” HONORIS CAUSA, co ilustruje powyższa legitymacja. Niestety, nie udało się nam się dowiedzieć, komu i na jakich zasadach była ona przyznawana. Może ktoś z naszych czytelników, wie na ten temat coś więcej.

Piotr Hnatyszyn



Liczba gości na stronie: 6428164
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle