Eksponat maja 2013

Fotografia atelierowa MZ 1990/Et

Jedynym eksponatem w zbiorach Muzeum Miejskiego w Zabrzu związanym z powstaniem styczniowym 1863-64 roku, jest fotografia przedstawiająca Annę Henrykę Pustowojtównę, uczestniczkę tegoż powstania.

Urodziła się ona 26 lipca 1838 roku w Wierzchowicach koło Lublina jako córka rosyjskiego oficera Trofima Pawłowicza Pustowojtowa i Marianny z Kossakowskich herbu Ślepowron. Kształciła się w Szkole Wyższej Płci Żeńskiej Zgromadzenia Panien Wizytek w Lublinie, a następnie puławskim Instytucie Wychowania Panien. Po ukończeniu nauki zaangażowała się w działalność patriotyczną w Lublinie. W 1861 roku aresztowano ją i skazano za organizację procesji kościelnych z okazji rocznic narodowych na karę pozbawienia wolności. Uniknęła jej uciekając do Mołdawii. Po wybuchu powstania styczniowego przedarła się do oddziału gen. Mariana Langiewicza, do którego dotarła 14 lutego 1863 roku. Z czasem została adiutantem Langiewicza i wraz z nim wzięła udział w bitwach pod Małogoszczem, Pieskową Skałą, Chrobrzem i Grochowiskami. W czasie przeprawy przez Wisłę do Galicji została aresztowana przez Austriaków. Po zwolnieniu z aresztowania i klęsce powstania udała się na emigrację – najpierw przebywała w Pradze, a następnie w Szwajcarii i we Francji. Jako sanitariuszka wzięła udział w wojnie francusko-pruskiej 1870-71 i Komunie Francuskiej. W 1878 roku poślubiła lekarza Stanisława Loewenharda, z którym znała się jeszcze z czasów powstania. Anna Henryka Loewenhard z domu Pustowojtow zmarła w nocy z 1na 2 maja 1881 roku w Paryżu, pochowana została na cmentarzu Montparnasse.

 


 

Przechowywana w Dziale Kultury Muzeum Miejskiego w Zabrzu fotografia, w formacie carte de visite, wykonana została w 1863 roku w atelier fotograficznym M. L. Wintera w Pradze. Przedstawia popiersie młodej kobiety o krótkich włosach, ubranej w mundur powstańczy. Być może jest to wykadrowany fragment fotografii prezentowanej w Cyfrowej Bibliotece Narodowej: http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=3101&from=editionindex&dirids=4

Egzemplarz ze zbiorów muzeum zabrzańskiego jest prawdopodobnie reprodukcją wykonaną pod koniec XIX wieku, z negatywu M. L. Wintera przez Friedricha Ehrlicha posiadającego swój zakład w Pradze przy Małym Rynku (Prag kl. Ring). Zanim trafił w 1992 roku do naszych zbiorów, znajdował się w jakiejś kolekcji niemieckiej, o czym świadczy odręczna adnotacja umieszczona na rewersie: „Pusta-Wojtow berühmte Insurgenten Langewitsch ihr Begleiter” (Pustowojtow słynny powstaniec Langiewicz [był] jej towarzyszem”.

Piotr Hnatyszyn



Liczba gości na stronie: 2396888
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle