Eksponat października 2010

Odznaka pamiątkowa Związku Polaków w Niemczech MZ-12559/H





Związek Polaków w Niemczech (ZPwN, niem. Bund der Polen in Deutschland) - powstał 27 sierpnia 1922 roku w Berlinie, celem ochrony i reprezentacja interesów Polaków, obywateli Niemiec, oraz polskich stowarzyszeń wobec władz niemieckich. Głównymi zadaniami organizacji były zdobycie dla ludności polskiej pełnych praw mniejszości narodowej i obrona jej interesów we wszystkich dziedzinach życia społecznego. Fundamentem działania organizacji stało się pięć prawd Polaków, uchwalonych na Kongresie Berlińskim w 1938 roku:

  1. Jesteśmy Polakami!
  2. Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci!
  3. Polak Polakowi bratem!
  4. Co dzień Polak narodowi służy!
  5. Polska Matką naszą - nie wolno mówić o Matce źle!
Związek podzielony był na pięć dzielnic, z których najliczniejsza była Dzielnica I - czyli Śląsk Opolski i Dolny. Organizacja została rozwiązana na mocy hitlerowskich dekretów po wybuchu II wojny Światowej, we wrześniu 1939 roku. Jej majątek został zarekwirowany, a kilka tysięcy członków aresztowanych i osadzonych w obozach koncentracyjnych, gdzie wielu zginęło. Do dziś władze niemieckie odmawiają reaktywacji Związku, choć do polskiego pochodzenia przyznaje się około 2 milionów obywateli tego kraju.

Prezentowana odznaka została podarowana Muzeum przez panią Anielę Muszałę z Opola. Należała do Jadwigi Ciumplik, członkini Związku Polaków w Niemczech z Biskupic. Odznaka wykonana jest z mosiężnej blachy, bita z "kontrą" (wymiary: 43 mm x 26,5 mm). Widnieje na niej wizerunek kościółka na wzgórzu. Pod nim data "18 X 1936". Z prawej strony znak Rodła ( graficzny symbol Związku Polaków w Niemczech, projektu Janiny Kłopockiej), przedstawiający schematyczny bieg Wisły, rzeki Polskiej, niczym klamra spajającej Polaków, z zaznaczonym miastem Krakowem (duchową stolicą Narodu Polskiego). W wyniku przeprowadzonej kwerendy udało się ustalić, że odznaka została wybita z okazji zjazdu Polaków Śląska Opolskiego, który odbył się 18 października 1936 roku na Górze św. Anny. W zjeździe tym uczestniczyło też kilkuset członków Związku z terenu Zabrza, o czym informowały raporty miejscowego NSDAP. Jest wielce prawdopodobne, że brała w nim też udział pani Jadwiga Ciumplik, skoro odznaka była w jej posiadaniu. Jadwiga Ciumplik uniknęła aresztowania we wrześniu 1939 roku, gdyż w przede dniu wybuchu wojny zbiegła do Polski, gdzie podczas okupacji niemieckiej ukrywała się pod fałszywym nazwiskiem. Po zakończeniu wojny powróciła do Zabrza.

Zbigniew Gołasz



Liczba gości na stronie: 2461314
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle