Eksponat sierpnia 2008

Maska przeciwgazowa WZ. 32 Nr inw. MZ-11928/H


W zbiorach Muzeum Miejskiego w Zabrzu znajduje się wiele eksponatów związanych z wojskowością. Wśród nich jest polska maska przeciwgazowa z 1937 roku. Jest to eksponat o tyle interesujący, gdyż zachowany w stanie niemal idealnym, obrazuje nam rozwój polskiej techniki wojennej.
Na świecie pierwsze maski przeciwgazowe wykorzystywano już w XIX wieku. Jednak to XX stulecie i I wojna światowa przyniosły rozkwit ich produkcji, związany z taktyką prowadzenia walk. Użycie gazów bojowych na froncie wojennym, po raz pierwszy przez Niemców pod Ypres 22 kwietnia 1915 roku, wymogło konstruowanie coraz to lepszej przeciw nim obrony ze strony różnych krajów. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości także i nasz kraj od 1925 roku rozpoczął produkcję własnych wzorów masek przeciwgazowych.
Maska typu WZ. 32, znajdująca się w zbiorach naszego muzeum, to podstawowy model używany przez polskie wojsko w okresie międzywojennym. Jej wzór opracowany został na początku lat 30. według całkowicie polskiego projektu. Maska ta składa się z części twarzowej, wykonanej z materiału gumowego w kolorze brązowym, obramionego płótnem w kolorze oliwkowym. Co ciekawe we wcześniejszych modelach tego wzoru zamiast gumy używano materiału parcianego. Dla oczu przeznaczone są dwie okrągłe szybki okularowe w metalowej oprawie. U dołu części twarzowej znajduje się metalowy zawór wydechowy oraz długa, karbowana rura gazowa. Niestety nasza maska nie posiada oryginalnego dla niej, dużego i płaskiego, pochłaniacza. Zamiast niego na końcu rury przytwierdzony jest pochłaniacz francuskiej produkcji C.P. 1938-C, sprzęt często używany w wojsku polskim. Jest to metalowa puszka z wytłoczonymi na dnie sygnaturami i stemplami. Do części twarzowej maski przymocowane są również paski nośne z metalowymi klamrami, mające za zadanie utrzymywać osprzęt na głowie żołnierza.
Na masce, od strony zewnętrznej po prawej stronie części twarzowej, znajdują się czarne stemple, informujące o wzorze maski, numerze seryjnym, rozmiarze, producencie i dacie powstania WZ. 32. / M / W.S.P. / XI - 37. / 807. Z kolei od strony wewnętrznej części twarzowej, w gumie nad szybkami okularowymi, widoczny jest tłoczony trójkąt z miejscem produkcji, datą oraz numerem: SANOK / IX 37 / 52. Dzięki temu wiemy, że nasza maska to WZ. 32, o małym rozmiarze, którą w jedną całość złożyła Wytwórnia Sprzętu Przeciwgazowego w listopadzie 1937 roku. Część twarzową wyprodukowała natomiast Polska Spółka dla Przemysłu Gumowego SA w Sanoku we wrześniu tego samego roku.
W ekwipunku żołnierza maski przeciwgazowe WZ. 32 noszono w torbie brezentowej, przerzuconej przez lewe ramię na prawy bok. Niestety dla naszego eksponatu taka torba się nie zachowała.

Aleksandra Korol

Liczba gości na stronie: 2672917
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle