Eksponat września 2015

Pucharek nagrodowy MZ-8101/H

22 lata temu, w kwietniu 1993 roku do zbiorów Działu Historii zakupiony został w jednym z zabrzańskich antykwariatów niepozorny pucharek wykonany z alpaki. Jego wysokość wynosi 10,5 cm, a średnica w najszerszym miejscu 8,8 cm. Pucharek ma dwustopniową stopę i rozszerzony kołnierz wylewu. W centralnym miejscu brzuśca umieszczono w kilku wierszach wygrawerowany tekst: Mannschafts-MeisterschaftsKegeln/am 10.Mai 1936/Ehrenpreis!/der/Ortsgruppe Hindenburg O/S. Nad tekstem, w „tarczy herbowej”, wygrawerowano w dwóch wierszach napis: SPORT/RJF.

8101

Z tekstu wynika, że pucharek był nagrodą honorową od grupy miejscowej Zabrze na mistrzostwach w grze w kręgle, które odbyły się 10 maja 1936 roku. Kwerenda przeprowadzona w lokalnej prasie nie dała żadnych rezultatów. Wzmianki o tych zawodach nie znaleziono ani w „Der Oberschlesische Wanderer” ani w „Oberschlesische Volksstimme”. Oprócz miejsca rozegrania mistrzostw zagadką pozostał również skrót RJF.

Dopiero prace prowadzone nad elektronicznym słownikiem biograficznym Żydów w Zabrzu pozwoliły ten skrót rozwiązać. „Reichsbund jüdischer Frontsoldaten” (Związek Żydowskich Żołnierzy Frontowych) powstał w lutym 1919 roku z inicjatywy Leo Löwensteina. W czasie I wojny światowej w armii niemieckiej walczyło około 85 tys. żołnierzy-żydów; około 12 tys. z nich zginęło. Grupa miejscowa RJF powstała również w Zabrzu. W 1931 roku jej przewodniczącym był adwokat i notariusz Alex Müller, jego zastępcą – radca sanitarny dr Gustav Fischer, sekretarzem – nauczyciel Meier Strauß, a skarbnikiem – kupiec Simon Böhm. Na zebraniu, które odbyło się na początku lutego 1931 roku powołano do życia oddział gimnastyczno-sportowy. Do tegoż oddziału odnosi się z pewnością wyraz SPORT wygrawerowany w górnej części „tarczy herbowej”.

Tak więc zawody w grze w kręgle zorganizował oddział sportowy zabrzańskiej Grupy Miejscowej Reichsbund jüdischer Frontsoldaten, a prezentowany powyżej pucharek jest jedyną znaną nam pamiątką po żydowskim sporcie na terenie przedwojennego Zabrza.

 Piotr Hnatyszyn

Liczba gości na stronie: 2406990
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle