Rosyjskie ikony XVIII i XIX wieku

Rosyjskie ikony XVIII i XIX wieku - 13.06.2012 - 21.09.2012

Ikona (gr. eikon) – obraz kultowy, ukształtowany w kręgu kultury bizantyńskiej (z Bizancjum malarstwo ikonowe przeniknęło  na Bałkany i Ruś) – to przede wszystkim fenomen duchowy, ukierunkowany na rzeczywistość transcendentną. Dla wyznawców prawosławia  ikona jest nośnikiem i przekaźnikiem sensów nadprzyrodzonych; za pomocą środków plastycznych i języka symboli objawia świat duchowy, przemieniony, przebóstwiony. Ikony Chrystusa, Bogurodzicy i  świętych są  odbiciem swego Pierwowzoru; wierzono, że tkwi w nich cząstka świętości portretowanych, w nadprzyrodzony sposób przenikająca obraz. Archetypy tych przedstawień zostały objawione pierwszym malarzom zakonnym. Stąd nakaz  (dla ikonopisów)  wiernego naśladowania pierwowzorów i rygorystycznego przestrzegania kanonów kompozycyjnych i technologicznych.  Kanon jest podstawowym warunkiem  autentyczności ikony i jej wartości liturgicznej. Forma obrazowania  jest tu zwięzła i syntetyczna; z zachowaniem  dwuwymiarowości przestrzennej i frontalności postaci; kolory – zawsze czyste – mają wartość i znaczenie symboliczne.

 Prezentowane ikony z kolekcji Muzeum – Zamku Górków w Szamotułach pochodzą z różnych warsztatów rosyjskich (także z terenów dzisiejszej Ukrainy i Białorusi) ikonopisów, m.in. z ziemi włodzimiersko-suzdalskiej (wsie Palech, Chułuj).  Zwłaszcza Palech  był słynnym ośrodkiem malarstwa ikonowego; nawiązywano tu do wielkich stylów szkół staroruskich (nowogrodzkiej, moskiewskiej), ale  przede wszystkim XVI- wiecznej szkoły Stroganowych. Najstarsze na wystawie ikony (np. podróżne z warsztatów staroobrzędowców ) datowane są na wiek XVIII, zdecydowana jednak większość  powstała w wieku XIX. To okres tzw. późnej ikony rosyjskiej – zjawiska złożonego i według badaczy ciągle mało  poznanego a będącego swoistym fenomenem, także socjologicznym (świeckie warsztaty ikonopisania w miejsce dawnych cerkiewnych).

Liczba gości na stronie: 2612943
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle