WIDEOFRESKI LECHA MAJEWSKIEGO

WIDEOFRESKI LECHA MAJEWSKIEGO

Sztuka, dzieło Lecha Majewskiego jest świadectwem imponującej rozległości zainteresowań artystycznych; jest twórcą wszechstronnym, wypowiadającym się za pomocą rozmaitych mediów. Malarz, reżyser filmowy o światowej renomie (należy do członków Gildii Reżyserów Amerykańskich i Europejskiej Akademii Filmowej), reżyser teatralny i operowy, autor sztuki wideo, a także poeta, prozaik, eseista, kompozytor. Swobodnie przekracza granice między filmem, malarstwem (nazywany jest „malarzem ekranu”) i wideoartem. Czerpie inspiracje ze sztuki dawnych mistrzów, jednocześnie wciąż poszukując nowych, awangardowych środków wyrazu.

Wystawa czynna będzie w Galerii Muzeum Miejskiego  Café Silesia przy ul. 3 Maja 6 od 7 kwietnia 2016 r.

 

Lech Majewski urodził się w Katowicach, początkowo studiował malarstwo w krakowskiej ASP (Wydział w Katowicach), jednak wkrótce rozpoczął naukę na Wydziale Reżyserii PWSFTViT w Łodzi (dyplom 1977).

Filmowym debiutem artysty był „Rycerz” (Polska, 1980), „inicjacyjna przypowieść” z czasów średniowiecza, pełnometrażowy film fabularny, dobrze oceniony przez krytykę
w Wielkiej Brytanii i USA. Później, zaproszony do Ameryki, realizuje kolejny obraz, oparty na własnej debiutanckiej powieści „Kasztanaja”, pt. „Flight of Spruce Goose” (Lot Świerkowej Gęsi, USA, 1986), który można określić mianem „amerykańskiego kina obyczajowego w ironicznym ujęciu”. Dużym sukcesem komercyjnym okazał się sensacyjny „Prisoner of Rio (Więzień z Rio, Wielka Brytania-Brazylia, 1988) zrealizowany w Rio de Janeiro przez Majewskiego wspólnie z Ronaldem Biggsem, „mózgiem” słynnego napadu stulecia w Anglii. (oczywiście ten film jest wyjątkiem, z trudem mieści się w zasadniczej formule poetyckiego kina Majewskiego). Wkrótce artysta rozpoczyna współpracę z hollywoodzkim studiem Davida Lyncha „Propaganda Films”; tu powstaje „Ewangelia według Harry’ego” (Gospel According to Harry, USA-Polska, 1992), apokryf filmowy nawiązujący do Biblii, będący parafrazą chrześcijańskich ewangelii.

L. MAJEWSKI

 W filmografii Lecha Majewskiego szczególną pozycję zajmują utwory o artystach-outsiderach, żyjących w świecie własnej wyobraźni – utalentowanych, wrażliwych, zbuntowanych, kończących tragicznie. Przez kilka lat artysta przygotowywał się do stworzenia filmu (według własnego scenariusza) o Basquiacie, młodym nowojorskim artyście graffiti, nazywanym przez krytyków „czarnoskórym Van Goghiem”. Ostatecznie reżyserię powierzył Julianowi Schnablowi („Basquiat”, USA, 1996), sam pozostając jednym z producentów filmu. W 1997 roku ukazuje się (Wydawnictwo Rebis) literacka nowela Majewskiego pt. „Basquiat. Nowojorska opowieść filmowa”; autor zobaczył w tragicznie zmarłym młodym twórcy: „zdolnego malarza i poetę amerykańskiego ekspresjonizmu lat 80. XX wieku”, odważnie i celnie diagnozującego w swej sztuce zło współczesnego świata (miasta molocha). Innym dziełem reżysera jako biografa i portrecisty nieszablonowych, autentycznych postaci ze świata sztuki, jest „Wojaczek” (Polska, 1999), film o legendarnym śląskim poecie-nonkonformiście; mimo tragicznej śmierci Majewski uznaje go za artystę spełnionego.

W 2001 roku powstaje „Angelus” (Polska), wizjonerski film o śląskich malarzach prymitywistach i ich metafizycznym niemal dążeniu do zwalczania zła świata. Ma charakter komediowy, groteskowo-rubaszny.

Wybitnym osiągnięciem sztuki filmowej Lecha Majewskiego jest realizowany na przestrzeni dziesięciu lat tryptyk filmowy: „Ogród rozkoszy ziemskich” (2004), „Młyn i krzyż” (2011) i „Onirica” (2014). Powstał z fascynacji autora arcydziełami malarstwa starych mistrzów – Boscha i Bruegela oraz arcydziełem onirycznej poezji – „Boskiej komedii” Dantego.

Artysta jako pisarz i reżyser nawiązuje do słynnego tryptyku Hieronima Boscha z początku XVI wieku (dziś w Prado), pisząc powieść „Metafizyka” (2002), a następnie przenosząc ją na ekran „The Garden of Earthly Delight” (Ogród rozkoszy ziemskich, Polska – Włochy, 2004). To opowieść o miłości, sztuce i Wenecji, o sensie życia, tajemnicy śmierci, poszukiwaniu raju.

Film „The Mill and the Cross” (Młyn i krzyż”, Polska – Szwecja, 2011) można uznać za znakomite połączenie wielkiej dawnej sztuki i współczesnej superprodukcji, dające dziś widzowi możliwość wniknięcia w fascynujący świat malarstwa Pietera Bruegela z jego symboliką i filozofią. Jesteśmy jakby wewnątrz ożywionego obrazu „Droga na Kalwarię” (1564) pośród mnogości planów, kadrów i intensywnej realności postaci.

„Onirica” („inspirowana Dantem wizja miłości silniejszej niż śmierć”) to „rodzaj erudycyjnego traktatu o żałobie, o śmierci duchowej i poszukiwaniu zbawienia w świecie zdegradowanym, gdzie do Boga, do absolutu ludzie mają dostęp jedynie przez sztukę – i to sztukę dawną” (T. Sobolewski, GW z 19.09.14); lekturą bohatera filmu jest „Boska komedia”. Ten tryptyk filmowy, poświęcony wielkim mistrzom, łączy dwie odmienne dotychczasowe drogi artystycznych kreacji Majewskiego – „surowy realizm i wizje o wielkiej symbolicznej sile wyrazu” i fascynującej urodzie malarskiej.

Dzieła artysty prezentowane były na prestiżowych festiwalach filmowych, m.in. w Cannes, Wenecji, Berlinie, Toronto, Rzymie, Nowym Jorku, Rio de Janeiro, Chicago, Londynie, Barcelonie, Jerozolimie, Moskwie i Montrealu, zdobywając wiele nagród.

Film „Szklane usta” (Polska, 2007) powstał na bazie wideoartów galeryjno-muzealnej instalacji „KrewPoety”. Miała ona swoją premierę światową podczas retrospektywy twórczości Lecha Majewskiego „Conjuring the Moving Image” w najbardziej prestiżowym muzeum sztuki współczesnej na świecie – nowojorskim MOMA w 2006 r. „Wideoarty są dla mnie czystą formą wizualnej poezji – mówi artysta. Staram się w nich przekazać ulotne wrażenia, pewien moment, przeczucie – jednym słowem kamerą napisać wiersz”. Nie ma w tych utworach linearności narracji ani logiki przyczynowo-skutkowej, lecz – tak jak w poezji – logika paradoksalna. W „KrwiPoety” realizm przeplata się z onirycznymi obrazami marzeń bohatera. Formę instalacji wideo mają też „DiVinities” czy, ostatnio, „Młyn i krzyż”, prezentowany jako „Bruegel Suite”.

Od lat 90. Majewski zajmował się też reżyserowaniem spektakli teatralnych („Sen nocy letniej”) i operowych („Carmen”), często według własnego scenariusza, libretta, scenografii, a nawet muzyki, jak np. opera „Pokój saren” napisana z Józefem Skrzekiem. Wystawienie wspólnego z Krzysztofem Pendereckim „Ubu króla” spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem (Złota Maska i Złoty Orfeusz podczas Warszawskiej Jesieni w r. 1994).

Jest także autorem licznych tekstów literackich, już od lat młodości publikował tomiki poetyckie („Baśnie z tysiąca i jednego miasta”, „Poszukiwanie raju”, „Mieszkanie”, „Muzeum mojej nędzy”, „Święty Sebastian”); wydawał powieści, m.in. „Szczury Manhattanu”, „Pielgrzymka do grobu Brigitte Bardot Cudownej”, „Hipnotyzer” a ostatnio – „Manhattan Babilon”. Artysta mieszka w Wenecji i Nowym Jorku, wracając często do Polski, zwłaszcza na rodzinny Śląsk

Na wystawie eksponowane są wideoarty z cykli:

  •  „Supermarket Dante”: Orka, Katedra, Polana, Ślub, Strych;
  •  „KrewPoety”: Źródło młodości, „Jaguar”, Ukrzyżowanie, Besame;
  •  „Ćwiczenia z Bruegela”: Rysunek, Obraz, Czaszka;
  •  „DiVinities”: Sąd Ostateczny wg Memlinga

Prezentację dzieł Lecha Majewskiego uzupełnia dokumentalny film Dagmary Drzazgi (TV Katowice) „Lech Majewski. Świat według Bruegela” opowiadający o procesie twórczym i o pracy reżysera na planie filmu „Młyn i krzyż”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                         



 

Liczba gości na stronie: 2505700
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle