Zaborze – z dziejów dzielnicy

Zaborze - z dziejów dzielnicy - 26.01.2012 - 20.05.2012

 

„Zaborze – z dziejów dzielnicy” to trzecia z kolei wystawa prezentująca historię dzielnic Zabrza. Niewielka wioska, dzięki odkryciu pokładów węgla kamiennego rozwinęła się w ponadtrzydziestotysięczną gminę przemysłową. Uruchomiona w 1791 roku kopalnia „Królowa Luiza” umożliwiła powstanie kilku koksowni, a pod koniec XIX wieku elektrowni, która spowodowała skok cywilizacyjny, nie tylko zaborzan. Zapotrzebowanie na siłę roboczą wymuszało szybką urbanizację Zaborza – w 1869 roku założono Kolonię A i Kolonię B. Najprawdopodobniej wtedy też zaczęto budować pierwsze domy w Kolonii C, włączonej w 1905 roku do Zabrza. Dzięki przemysłowi, nowe domy stanęły również w Zaborzu-Wsi i położonej najbardziej na wschód Porębie.

 

Wiele potrzeb mogli zaborzanie zaspokoić na miejscu: o ich duchowość dbały dwie parafie katolickie i jedna ewangelicka, zaś o zdrowie szpital św. Józefa. Rozrywkę zapewniały trzy kina i liczne restauracje z salami widowiskowo-tanecznymi, problem pragnienia rozwiązywały dwa niewielkie browary i dwie wytwórnie wód gazowanych. O pozostałe potrzeby dbali liczni rzemieślnicy i sklepikarze.

 

Skomplikowane dzieje Górnego Śląska spowodowały, że w latach 1922-1939 wschodnia i południowa granica Zaborza była równocześnie granicą państwową. Kres samodzielności Zaborza jako gminy przyniosło włączenie go z dniem 1 stycznia 1927 roku do Zabrza. Razem z Biskupicami i Maciejowem stało się dzielnicą młodego miasta. Wraz z nim, w 1945 roku znalazło się w granicach Polski. Kolejne zmiany w krajobrazie Zaborza powstawały od początku lat 70. XX wieku. Na miejscu familoków i kamienic w Zaborzu-Wsi i na Porębie powstawały bloki wielorodzinne. W wyniku szkód górniczych w Kolonii B zniknęła z powierzchni ziemi większość domów. Pod koniec tegoż stulecia wyburzono dawne „Pole Wschodnie” kopalni „Królowa Luiza”. W wyniku budowy Drogowej Trasy Średnicowej, po nieparzystej stronie ulicy Wolności pozostały w Zaborzu pojedyncze budynki; dla mieszkańców tych wyburzonych, powstało z kolei osiedle „Jodłowa”.

 

Wystawie, zorganizowanej w Galerii Muzeum Miejskiego „Café Silesia”, towarzyszy jednodniówka „Kurier Zaborski” zawierająca kilka tekstów poświęconych przeszłości Zaborza.


Liczba gości na stronie: 2621643
Projekt i wykonanie serwisu agencja red Jungle